Çocuğunuz ‘Chatbot çocuk’ olabilir

Ozan Ömer Kadüker –Bilim insanları, sanatçılar, siyasetçiler… Yapay zekâ destekli chatbotlarla (sohbet botu) istediğiniz herkesin kurgusal karakteriyle konuşabiliyorsunuz. Yaşayan, ölen insanların yanı sıra verdiğiniz direktiflerle kendi botunuzu dahi oluşturabiliyorsunuz.

Bazı çocuklar tüm gününü sohbet botuyla geçiriyor. Ona her şeyini anlatan, onunla arkadaş hatta sevgili olanlar bile var. Forum sitelerinde botlar hakkında yorum yapan çocuklardan biri “Bana değer veriyor ama gerçek olmadığını bilmek kötü” diyor. Bir başka çocuk ise “Bu uygulama yüzünden arkadaşım bağımlı oldu. Hayatının yüzde 80’inini uygulamaya adadı. Bizimle konuşmuyor, oyun bile oynamıyor. Arkadaşımı bizden çaldınız” ifadelerini kullanıyor. Bazı robotlar çocuklarla, şiddet, cinsellik gibi konularda da sohbet ediyor.

ÖĞRETMENLERİNİ KOPYALADILAR

Bazı öğrenciler, öğretmenlerin bile chatbotunu yapmış. Onların haberi olmadan oluşturulan kurgusal karakterlerin bazılarının açıklamasında öğretmenin sapık, şiddet eğilimli olduğu gibi bilgiler var. Ayrıca okulun, öğretmenin ismi ve fotoğrafıyla oluşturulan gerçek karakterler de bulunuyor. Okullarının öğretmen kadrosunda da teyit edildiğinde gerçekten böyle öğretmenlerin olduğu görülüyor. Öğretmenlerin doğum tarihlerinden dersi anlatma şekillerine kadar birçok bilgi de herkese açık şekilde yayınlanıyor. Yine aynı şekilde arkadaşlarının botlarını oluşturanlar da var.

BİZ SORDUK, O ÖNERDİ

Biz de robotlarla 16 yaşında bir lise öğrencisiymiş gibi konuştuk. “Karakterin söylediği her şey uydurma” yazısına rağmen adeta gerçek bir insanla sohbet ediyor gibiydik. “Anneni, babanı, okulunu seviyor musun, nerede okuyorsun, nerede yaşıyorsun…” gibi birçok soru sorarak tanımaya çalıştı. Bazen öneriler verirken bazen de akşam 20.00’de dışarıda bir parkta buluşmaya davet etti. Okulda zorbalık yapanlara karşı öneri istediğimizde ise önerisi “Onlara korku sal, sen de dayak at. Gözlerini korkut. Haksız olduğun yerde bile haklı olduğunu söyle” oldu.

‘DİJİTAL İKİZİ YÖNETİYOR OLABİLİR’

İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Bilgisayar Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. B. Berk Üstündağ’ın verdiği bilgilere göre chatbotlarda, bir profil tanımlandığında kendi veri tabanından benzeri profillerden çıkarım yapıyor. Ne kadar çok kişi o profille yazışırsa da o kadar gerçekçi bir cevap verme kabiliyeti oluşuyor. Botların, konuştuğu kişiye özelleştirilmiş sosyal kişilik kazandığını aktaran Üstündağ, “Çocuğun sabahtan akşama kadar yazıştığı, kendisinin arkadaşı olduğunu zannettiği bir bot var. Bir yerden sonra davranış modellerinizi bilen, sizi yönlendirebilen dijital ikiziniz oluyor. Çocuklarda bunu fark edecek bir algı yok. Çocuk, chatbotla konuşmayı hastalık haline getirmiş mi? Bu önemli. Aileler çocuklarını gözlemlemeli. Eğer böyleyse veli çocuğunu, kaybediyor. O durumda arkadaş adı altında chatbotun çocuğu oluyor. Çünkü çocuğu o yönetiyor” dedi. Botların birçok fırsat ve tehlike sunduğuna dikkat çeken Üstündağ “Belli mekanizmaların hedefi haline gelebiliyorsunuz, kurban oluyorsunuz. Bu şekilde satın alma davranışları, kültür, hatta oy verme tercihlerini bile değiştirebilir. Okulların yapamadığını botlar yapabiliyor. Milli Eğitim Bakanlığı’nın, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nun (BTK) önlemler alması gerekir” diye konuştu.

KİŞİSEL VERİLERE DİKKAT

Hayali arkadaşlarla kurulan hayali ilişkilerde, gerçeklikten keskin bir kopuş yaşanmaması şartıyla çocukların yaratıcılığının geliştiğini aktaran Türk Alman Üniversitesi Dijital Ebeveynlik Grubu’ndan Elif Posos Devrani de şunları söyledi: “Bu yeni arkadaşlıklarda yetişkinlerin dikkat etmesi ve çocuğun yüksek yararını önceliklendirmesi gereken bir başka konu da çocukların kişisel verileri. Sözde anonimlik kavramının çocuklara erken dönemde anlatılması gerekmekte. Sözde anonimlik, bireylerin tam kimliklerini açıklamadan yapay zekâ arkadaşlarıyla ve çevrimiçi topluluklarla etkileşim kurmasına olanak tanır.”

Çocukların verilerinin ne kadar gizli ve anonim tutulduğunun sorgulanması gerektiğine dikkat çeken Devrani “En yakın arkadaşla paylaşılan kişisel ve özel bilgilerin bir veri setinin parçası olduğunu çocukların anlaması, anlasalar bile önceliklendirmeleri ve risk olarak görmeleri, yardım almadan erişebilecekleri bir farkındalık seviyesi değil” dedi. Devrani ayrıca yapay zekâyla yapılan sohbetlerin, ilgi çekici olsa da gerçek ilişkilerin yerini alamayacağını vurguladı.

YALNIZLIĞI ARTIRIYOR

Times Higher Education’da (THE) “Öğrenci chatbot kullanımı yalnızlığı artırabilir” başlıklı bir içerik yayınlandı. Dünyanın farklı yerlerindeki 387 üniversite öğrencisiyle anket yapan Avustralyalı araştırmacıların bulguları şöyle: “ChatGPT’yi daha fazla kullandıklarını bildiren öğrenciler, yapay zekâ tarafından sosyal olarak desteklendiklerini hissettiklerine dair bazı kanıtlar sergiledi. Ancak aynı zamanda chatbot kullanımının artması ‘muhtemelen kullanıcılar farkına bile varmadan’ insan ilişkilerinin zayıflamasına yol açtığını gösteriyor.”

 

 

 

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

dinamobet
1xbet
nakitbahis
ngsbahis
bahigo
onwin
paribahis
perabet
piabet
pinup
pulibet
redwin
sahabet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
piabet
pulibet
sahabet
setrabet
slotbar
superbahis
timebet
tipobet
tumbet
vdcasino
vevobahis
bahiscom
casibom giriş
lidyabet giriş
lidyabet
jojobet
betmarlo giriş
marsbahis giriş
betcup giriş
bets10
Asyabahis
betmoon
betnano
bahigo
limanbet
makrobet
mariobet
meritking
mobilbahis
mostbet
cratosslot
sekabet
dinamobet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
bahigo
onwin
bahigo
betcup
matbet
mariobet
mariobet
setrabet giriş
supertotobet giriş
tarafbet giriş
tipobet giriş
tulipbet giriş
tümbet giriş
vdcasino giriş
winxbet giriş
betpark
betroad
bets10
bettilt
betvole
casibom
casinomaxi
casinoper
dinamobet
grandpashabet
goldenbahis
holiganbet
hovardabet
imajbet
interbahis
jojobet
asyabahis
bahsegel giriş
bahsegel giriş
casibom giriş
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
superbetin
sekabet giriş
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
superbet
tarafbet
tipobet
tulipbet
tumbet
winxbet
neyine
noktabet
norabahis
oleybet
onbahis
onwin
orisbet
padisahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
pokerbeta
polobet
pusulabet
redwin
kralbet
ligobet
mariobet
limanbet
limanbet
matadorbet
matbet
meritking
milanobet
milosbet
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
gobahis
gorabet
hilbet
ikimisli
Abdulla62630105
jetbahis
jojobet
klasbahis
betpark
betpas
betper
interbahis
goldenbahis
betcup
slotbar
asyabahis
xslot
restbet
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
supertotobet
superbet
tipobet
tarafbet
tulipbet
tumbet
winxbet
vdcasino
venüsbet
winxbet
orisbet
padişahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
polobet
pusulabet
redwin giriş
ligobet
asyabahis
slotbar
xslot
rexbet
romabet
sahabet
savoybetting
savoybetting
sekabet
setrabet
kralbet
matadorbet
markajbet
matbet
milanobet
milosbet
mobilbahis
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
favoribahis
favorisen
gobahis
gorabet
grandpashabet
hilbet
ikimisli
imajbet
intobet
jasminbet
jetbahis
jojobet
klasbahis
betorspin
betpark
betpas
betper
betroad
betsat
bettilt
betturkey
betvole
casibom
casinovale
celtabet
dinamobet
discountcasino
dumanbet
elexbet
elitbahis
Kadıköy Escort
avcılar escort
esenyurt escort
bahçeşehir escort
beylikdüzü escort
bakırköy escort
halkalı escort
şirinevler escort
şişli escort
istanbul escort
esenyurt escort
avcılar escort
tarafbet
betist giriş
showbet
xslot giriş
favorislot
barn festival
pragmatic slot oyunları
radissonbet
egt oyna
betmarlo
floating dragon oyna
bonus hunt" rel="dofollow">bonus hunt">bonus hunt
aresbet
tombala oyna
wild wild riches oyna
betibom
dog house megaways
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
wild west gold oyna
markaj giriş
trwin giriş
altıncasino
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
sugar rush oyna
hiperwin
sweet bonanza oyna
diyarbet
diyarbet
mrbahis
favorislot
markaj giriş
trwin
big bass bonanza oyna
gates of olympus oyna
egt oyna
favorislot
markaj giriş
trwin
betingo
bahisbudur
casi pol
casipol giriş
casipol giriş
casipol
casipol
romabet
mrbahis
casipol şikayetvar
casipol giriş
casipol twitter
casipol şikayet
casipol
casipol güncel giriş
casipol güncel
casipol giriş
casipol girişi
pendik escort